MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM TẬP HỢP, PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC TỈNH LÂM ĐỒNG
Th.S Tạ Thị Thùy Mai
Giảng viên Trường Cao đẳng Công nghệ và Kinh tế Bảo Lộc
Tóm tắt: Trong mọi thời đại, đội ngũ trí thức là lực lượng nòng cốt, sáng tạo, có trình độ học vấn chuyên môn cao, am hiểu chuyên sâu lĩnh vực của mình và là nền tảng của sự tiến bộ xã hội. Đội ngũ này luôn phát triển không ngừng bằng con đường đào tạo, tự đào tạo, lao động và hoạt động sáng tạo của mỗi cá nhân.
Chính sách của UBND tỉnh Lâm Đồng là sớm thực hiện công nghiệp hóa - hiện đại hóa thì cách thức thực hiện nhanh nhất chính là phải tập trung đầu tư phát triển nguồn nhân lực, xây dựng đội ngũ trí thức có tâm, có tầm, chuẩn hóa, có tính quyết định đến công cuộc xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Trong nội dung của một bài tham luận, tác giả đã phân tích và nêu các đề xuất hữu ích để “Tập hợp, phát huy vai trò của đội ngũ trí thức tỉnh Lâm Đồng” với hy vọng có thể đưa ra vài kiến nghị có ích cho Liên hiệp Hội tỉnh Lâm Đồng nói riêng và xã hội nói chung.
Từ khóa: “Tập hợp và phát huy vai trò đội ngũ trí thức”, “Tập hợp và phát huy vai trò đội ngũ trí thức Tỉnh Lâm Đồng”, “Giải pháp tập hợp và phát huy vai trò đội ngũ trí thức Tỉnh Lâm Đồng”.
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Vào thế kỷ 15, học giả nổi tiếng của Việt Nam là Thân Nhân Trung nhận định "Hiền tài là nguyên khí quốc gia". Câu nói vẫn luôn đúng cho thời nay. Phẩm chất của cộng đồng trí thức có thể phản ánh mức độ hưng thịnh của một quốc gia. Trong mọi thời đại, đội ngũ trí thức là lực lượng nòng cốt, sáng tạo, có trình độ học vấn chuyên môn cao, am hiểu chuyên sâu lĩnh vực của mình và là nền tảng của sự tiến bộ xã hội. Đội ngũ này luôn phát triển không ngừng bằng con đường đào tạo, tự đào tạo, lao động và hoạt động sáng tạo của mỗi cá nhân.
Theo số liệu thống kê, Lâm Đồng hiện có 41.130 người có trình độ cao đẳng, đại học trở lên (chiếm 3% tổng dân số, tỷ lệ này ở TP.Hồ Chí Minh là 5%; riêng thạc sĩ và tiến sĩ có 1.061 người. Hiện nay, tỉnh Lâm Đồng đang thực hiện quy hoạch vùng toàn tỉnh đến năm 2035 và tầm nhìn đến năm 2050 theo Quyết định 1848/QĐ/Ttg của Thủ tướng Chính phủ; với mục tiêu phát triển: xây dựng và phát triển vùng tỉnh Lâm Đồng đến năm 2035 và tầm nhìn đến năm 2050 trở thành vùng kinh tế động lực của khu vực Tây Nguyên, có hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, theo hướng hiện đại; là trung tâm nghiên cứu và sản xuất nông nghiệp công nghệ cao tầm quốc gia và quốc tế, phát triển công nghiệp khai thác, chế biến khoáng sản; phát triển ngành du lịch sinh thái, du lịch nghỉ dưỡng, du lịch canh nông và du lịch văn hóa - di sản, danh lam thắng cảnh tầm cỡ quốc gia và quốc tế.
Quyết định số 14/2014/QĐ-TTg ngày 14/02/2014 của Thủ tướng Chính phủ về hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đã quy định, trong các loại đề án lấy ý kiến tư vấn, phản biện và giám định xã hội, có “chính sách xây dựng, phát triển đội ngũ trí thức thuộc thẩm quyền quyết định, phê duyệt của Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ”; “các chương trình, dự án lớn, chủ trương quan trọng của các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương liên quan đến xây dựng đội ngũ trí thức”. Trong việc xây dựng, phát triển đội ngũ trí thức, mục tiêu đặt ra là phát triển đội ngũ không chỉ về số lượng mà còn cần chú trọng đến chất lượng, gắn liền với mục tiêu phát triển của xã hội.
Trong bài tham luận này, tác giả xin trình bày ý kiến của mình về đề tài đang khá nóng hiện nay qua giải pháp về “Tập hợp, phát huy vai trò của đội ngũ trí thức tỉnh Lâm Đồng” với hy vọng có thể đưa ra vài kiến nghị có ích cho Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Lâm Đồng nói riêng và xã hội nói chung.
II. CƠ SỞ LÝ LUẬN
Chữ "trí thức" xuất hiện lần đầu ở Việt Nam vào đầu thập niên 1930 trong cuốn Từ điển Pháp - Việt do tác giả Đào Duy Anh biên soạn. Ông dịch chữ intellectuel là "trí thức". Trí thức có thể hiểu là người làm cho xã hội lúc nào cũng thức tỉnh. Để làm cho xã hội thức tỉnh, người trí thức phải hội đủ ba yếu tố: có kiến thức, nhiều ý tưởng mới, giá trị và tự nguyện dấn thân. Hiểu theo nghĩa đó, người làm cho xã hội thức tỉnh không nhất thiết phải có bằng cấp đại học, thạc sĩ, tiến sĩ, giáo sư hay danh hiệu khoa bảng. Nghệ sĩ, nhà văn, nhà báo, bác sĩ, nhà giáo, nhà khoa học, nhà sư, linh mục, doanh nhân... đều có thể là trí thức.
Khi chính sách của UBND tỉnh là sớm thực hiện công nghiệp hóa - hiện đại hóa thì cách thức thực hiện nhanh nhất chính là phải tập trung đầu tư phát triển nguồn nhân lực, xây dựng đội ngũ trí thức có tâm, có tầm. Theo đó, công tác đào tạo, bồi dưỡng, chuẩn hóa cán bộ luôn được quan tâm và xác định là một trong những công tác trọng tâm, có tính quyết định đến công cuộc xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Các chương trình đào tạo, bồi dưỡng ngày càng thiết thực theo hướng có trọng tâm, đúng yêu cầu của công việc. Đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý sau khi được đào tạo, bồi dưỡng nhận thức chính trị vững vàng hơn, am hiểu rộng và sâu hơn, kỹ năng lãnh đạo, quản lý được nâng lên rõ rệt, phát huy được vai trò, trách nhiệm cá nhân trong công tác lãnh đạo, điều hành địa phương, cơ quan, đơn vị, nâng cao chất lượng, hiệu quả quản lý Nhà nước trên từng lĩnh vực, góp phần tích cực vào việc xây dựng chính quyền các cấp vững mạnh, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh và công tác xây dựng Đảng trên địa bàn tỉnh trong tình hình mới.
III. THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP
1. Kết quả đạt được của Liên hiệp các Hội KH&KT và đội ngũ trí thức tỉnh Lâm Đồng
Tính đến hết năm 2021, Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Lâm Đồng có 44 tổ chức thành viên, với khoảng hơn 15 ngàn hội viên. Và nhiều năm qua, Liên hiệp Hội đã tham gia đóng góp, thể chế hóa các chủ trương, chính sách của Đảng về các lĩnh vực liên quan, như về xây dựng đội ngũ trí thức trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước; về phát triển KH-CN, chung tay bảo vệ môi trường, phát triển giáo dục và đào tạo, bảo vệ sức khỏe cộng đồng; hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội.
Theo số liệu thống kê, Lâm Đồng hiện có 41.130 người có trình độ cao đẳng, đại học trở lên (chiếm 3% tổng dân số, tỷ lệ này ở TP.Hồ Chí Minh là 5%); riêng thạc sĩ và tiến sĩ có 1.061 người. Đây là một con số thuyết phục trong xây dựng đội ngũ trí thức của thời kỳ công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước mới hiện nay.
Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Lâm Đồng và các tổ chức thành viên thường xuyên cộng tác với Báo Lâm Đồng, Đài Phát thanh – Truyền hình Lâm Đồng, Sở KH&CN Lâm Đồng tuyển thêm nhiều nhân sĩ trí thức. Trong hoạt động chuyên môn, Liên hiệp Hội đã không ngừng phát triển, đơn cử như hoạt động tôn vinh trí thức của Liên hiệp Hội đã thúc đẩy phong trào sáng tạo kỹ thuật của tỉnh. Phong trào này được thực hiện dưới 2 hoạt động chính là Hội thi Sáng tạo kỹ thuật và Cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu nhiên nhi đồng. Hàng năm, có hàng ngàn đề tài, giải pháp của các cá nhân, đơn vị tham gia hoạt động này.
Cùng với đó, hàng năm, Liên hiệp Hội đều tích cực tham gia làm cơ quan chủ trì các đề tài nghiên cứu khoa học cơ sở và cấp tỉnh do các hội thành viên, tổ chức liên kết và trí thức KH-CN trong tỉnh đăng ký thực hiện, nhiều đề tài nghiên cứu khoa học. Còn với hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội, đội ngũ trí thức Tỉnh đã cung cấp nhiều luận cứ khoa học, giúp cho cấp ủy Đảng, chính quyền, lãnh đạo các sở, ngành có thêm thông tin khoa học cần thiết để chỉ đạo, tổ chức thực hiện tốt các chương trình, đề án, dự án phát triển của tỉnh Lâm Đồng.
2. Những khó khăn
Bên cạnh những thuận lợi và thành quả trên, việc tập hợp và phát huy vai trò của đội ngũ trí thức cũng có những khó khăn nhất định, như lực lượng trí thức còn thiếu chuyên gia đầu ngành, các tổng công trình sư; chưa quy tụ đông đảo và phát huy hết trí tuệ của đội trí thức trong, ngoài tỉnh nhằm phục vụ tốt cho sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, điều hành của chính quyền; đóng góp của trí thức vào các chương trình phát triển kinh tế - xã hội trọng điểm của địa phương vẫn chưa ngang tầm so với yêu cầu; việc đào tạo tiến sĩ, thạc sĩ, đại học có tăng về số lượng nhưng chất lượng chưa đều, một số trí thức chưa phát huy hiệu quả...
Để cho sự đóng góp của đội ngũ trí thức được đúng tầm với định hướng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong giai đoạn hiện nay và tầm nhìn đến năm 2030 theo định hướng phát triển đã được hoạch định, cần phải có những giải pháp mang tính thực tiễn trong xây dựng đội ngũ trí thức địa phương. Cụ thể là:
- Định kỳ, các cấp ủy, chính quyền cần tổ chức tiếp xúc, làm việc với trí thức để lắng nghe ý kiến, đối thoại với trí thức về những vấn đề kinh tế - xã hội quan trọng của tỉnh.
- Cần thiết phải tạo được môi trường làm việc thực sự phát huy dân chủ và khuyến khích tự do, công bằng trong sáng tạo.
- UBND và các cơ quan, đơn vị xây dựng và thực hiện chính sách đào tạo, bồi dưỡng, trọng dụng, đãi ngộ, tôn vinh đội ngũ trí thức tỉnh nhà, nhất là các chuyên gia giỏi, đầu ngành.
- Tạo mội trường làm việc thuận lợi, điều kiện vật chất để đội ngũ cán bộ khoa học và công nghệ phát triển bằng tài năng và hưởng lợi xứng đáng với giá trị lao động sáng tạo của mình.
- Đối với các Giải thưởng Sáng tạo kỹ thuật, ngoài việc trao giải, tôn vinh, phần thưởng lớn nhất đối với đội ngũ trí thức khi tham gia giải là được động viên, tiếp xúc với tác giả, nắm bắt thông tin về tình hình triển khai, đưa giải pháp vào thực tiễn, cũng như sự lan tỏa của giải pháp đoạt giải của tác giả tại cơ quan, trường học, đã ứng dụng hiệu quả như thế nào trong sản xuất.
- Xây dựng Liên hiệp Hội tỉnh Lâm Đồng trở thành một tổ chức chính trị - xã hội vững mạnh hơn nữa, phát huy tốt hơn nữa vai trò tập hợp và động viên đội ngũ trí thức tham gia. Các hội thành viên hoạt động cần có chất lượng và hiệu quả hơn; nội dung và hình thức hoạt động chuyên nghiệp hơn để có thể thực sự hấp dẫn trí thức trẻ trong tỉnh.
IV. KẾT LUẬN
Trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng nền kinh tế tri thức và hội nhập quốc tế hiện nay, vai trò của đội ngũ trí thức lại càng đặc biệt quan trọng. Việc huy động được tiềm năng trí tuệ và sức sáng tạo của đội ngũ trí thức là yếu tố quyết định sự nghiệp phát triển nhanh và bền vững đất nước nói chung, của tỉnh Lâm Đồng nói riêng.
Để giải quyết bài toán về sự phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Lâm Đồng bền vững trong mối quan hệ với nguồn nhân lực thì việc tập hợp, phát huy vai trò của đội ngũ trí thức tỉnh cực kỳ quan trọng.
Trong nội dung của một bài tham luận, việc trình bày và nêu các giải pháp còn nhiều hạn chế, mong rằng các ý kiến trên sẽ góp phần hữu ích để Liên hiệp Hội có thể lựa chọn được vài giải pháp phù hợp và hữu ích./.
Tài liệu tham khảo
Online: 55
Ngày: 626Tháng: 29887
Tổng: 1216438
