TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG CỦA HỢP TÁC XÃ VẬN TẢI THÍCH ỨNG VỚI QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VÀ THỊ TRƯỜNG TRONG TÌNH HÌNH MỚI

TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG CỦA HỢP TÁC XÃ VẬN TẢI

THÍCH ỨNG VỚI QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VÀ THỊ TRƯỜNG TRONG TÌNH HÌNH MỚI

                                             Lại Văn Minh

                                      Chủ tịch Hội đồng quản trị Hợp tác xã vận tải ô tô số 2

        Tại kết luận số 70-KL/TW ngày 9/3/2020 của Bộ chính trị về tiếp tục thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 khóa IX về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể đã đánh giá khu vực kinh tế tập thể, Hợp tác xã (HTX) có bước phát triển cả về số lượng và chất lượng, cơ bản khắc phục được tình trạng yếu kém kéo dài, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, tạo việc làm, tăng thu nhập, xóa đói, giảm nghèo cho các thành viên, góp phần xây dựng nông thôn mới, đảm bảo an sinh xã hội và từng bước khẳng định vị trí, vai trò nền tảng của khu vực kinh tế tập thể.

Hợp tác xã vận tải số 02 được thành lập năm 1995, trụ sở tại 36 Lê Thị Pha, phường 1, thành phố Bảo Lộc. HTX có 200 thành viên tham gia, quản lý 178 phương tiện vận tải và tạo công ăn việc làm cho hơn 200 lao động, với mức thu nhập bình quân 10 triệu/tháng/ người. Tổng tài sản của HTX đến nay hơn 7.000 triệu đồng trong đó vốn điều lệ hơn 170 triệu đồng, vốn hoạt động của HTX đạt trên 5.000 triệu đồng. Bộ máy tổ chức và quản lý của HTX gồm: Hội đồng quản trị 3 người, ban kiểm soát 2 người. Ngoài bộ phận văn phòng, HTX còn tổ chức thêm bộ phận phụ trách an toàn giao thông trong đơn vị, chức năng nhiệm vụ được qui định theo Nghị định của Chính phủ và Thông tư hướng dẫn của Bộ GTVT.

Ngày 17 tháng 01 năm 2020 Chính phủ đã ban hành Nghị định số 10/2020/NĐ-CP quy định về kinh doanh và điều kiện kinh doanh vận tải bằng xe ô tô; đồng thời Bộ GTVT đã ban hành Thông tư 12/2020/TT-BGTVT ngày 29 tháng 5 năm 2020 quy định về tổ chức quản lý hoạt động vận tải bằng xe ô tô và dịch vụ hỗ trợ vận tải. Trên cơ sở đó HTX đã triển khai, hướng dẫn các văn bản trên cho thành viên và xây dựng phương án kinh doanh của HTX phù hợp với tình hình hiện nay.

1. Tổ chức lại hoạt động của HTX theo quy định của pháp luật

Trước khi Luật HTX năm 2012 có hiệu lực, HTX vận tải ô tô số 2 hoạt động theo mô hình cung ứng dịch vụ ( bãi, luồng tuyến, ký kết hợp đồng vận chuyển và giao cho thành viên thực hiện …), thành viên góp tài sản vào HTX nhưng lại tự quản lý tài sản, tự kinh doanh, vì vậy giữa HTX với thành viên không có sự gắn kết,thiếu tính bền vững, quan hệ về tổ chức quản lý lỏng lẻo. HTX không có doanh thu, hàng năm thu phí dịch vụ chỉ đủ chi phí cho hoạt động HTX và văn phòng, không có lãi để trích lập các quỹ. Trước những khó khăn trên, Hội đồng quản trị tiến hành họp xây dựng lại phương án kinh doanh cho phù hợp với cơ chế thị trường trong tình hình mới, một mặt tiếp tục đa dạng hóa các dịch vụ phục vụ thành viên; mặt khác ban lãnh đạo HTX mạnh dạn đứng ra lập phương án vay vốn các tổ chức tín dụng, đầu tư phương tiện hiện đại mang tên HTX để vận chuyển hành khách (). Kết quả sau thí điểm, HTX đánh giá mô hình trên kinh doanh có hiệu quả và phù hợp với các quy định hiện hành, quản lý được lái, phụ xe, chủ động thực hiện các nghĩa vụ thuế với Nhà nước.

Bằng sự quyết tâm, lòng nhiệt tình của Hội đồng quản trị HTX trước tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp, đến cuối năm 2020, doanh thu của HTX đạt 3.080 triệu đồng, tăng 30,8% so với năm 2016 (2.354 triệu đồng); lợi nhuận năm 2020 ước đạt 450 triệu đồng tăng gần 20% (380 triệu đồng), thu nhập bình quân của lao động tham gia trong HTX 120 triệu đồng/năm, tăng 19,2% (98 triệu đồng).

2. Về dịch vụ phục vụ thành viên

Hợp tác xã tích cực hỗ trợ các dịch vụ và thủ tục cần thiết cho phương tiện của thành viên hoạt động, đại diện tư cách pháp nhân ký kết các hợp đồng giao dịch, mở luồng tuyến mới cho phương tiện của thành viên tham gia (HTX có 12 tuyến cố định hoạt động các tuyến nội tỉnh và liên tỉnh); hình thành một đội xe hợp đồng, được trang bị các phương tiện hiện đại với một đội ngũ lái phụ xe chuyên nghiệp; liên kết với công ty bảo hiểm trách nhiệm dân sự và bảo hiểm phương tiện cho toàn bộ các xe trong HTX với tổng giá trị hơn 500 triệu đồng/năm; liên kết với gara để sửa chữa và bán phụ tùng ôtô cho thành viên, bình quân trong năm thực hiện khoảng 500 lượt sửa chữa nhỏ, trên 30 hợp đồng sửa chữa trung và đại tu, tổng giá trị trên 500 triệu đồng và HTX bảo lãnh cho các phương tiện là thành viên trả chậm, trả góp để giảm bớt khó khăn khi chưa có điều kiện thanh toán; thành lập quỹ hỗ trợ của HTX với số vốn 200 triệu đồng để cho những thành viên vay giải quyết các khoản cần thiết khi sửa chữa xe, từ đó giảm áp lực về tài chính cho thành viên.

3. Áp dụng công nghệ thông tin vào quản lý,điều hành

Lĩnh vực công nghệ thông tin đã tạo ra những chuyển biến có tính cách mạng trên phạm vi toàn cầu và HTX vận tải cũng không nằm ngoài bối cảnh và tiến trình chuyển đổi số. Trên thực tế trong lĩnh vực vận tải thời điểm dịch Covid đang lây lan trên diện rộng, đưa công nghệ thông tin vào quản lý điều hành vận tải là một mô hình hết sức đúng đắn và hiệu quả. Việc cấp luồng xanh (mã QR) cho các doanh nghiệp, HTX vận tải trong việc ưu tiên vận chuyển cung cấp hàng hóa đến các vùng dịch đã mang lại hiệu quả hết sức thiết thực và hiệu quả. Công tác chỉ đạo, điều hành, các văn bản của cấp trên triển khai đến các đơn vị HTX vận tải hết sức nhanh chóng, thuận lợi. Đặc biệt là từ khi có Nghị định 10/2020/NĐ-CP các HTX vận tải thực sự quan tâm đến công tác quản lý, điều hành bằng công nghệ thông tin, đối với lãnh vực hành chính cũng thực sự là một bước tiến, hiện nay công tác quản lý, điều hành trong HTX bằng công nghệ thực sự đã đi vào cuộc sống của từng thành viên và trong HTX. Hiện nay,các phương tiện vận tải trong HTX phải lắp đặt thiết bị giám sát hành trình; bộ phận quản lý an toàn giao thông trong HTX hàng ngày có nhiệm vụ theo dõi, cập nhật sổ sách, theo dõi chấn chỉnh những xe vi phạm và hàng tháng tổng hợp báo cáo cơ quan quản lý, điều đó góp phần giảm thiểu tai nạn cũng như các vi phạm trong hoạt động kinh doanh vận tải.

4. Một số thuận lợi và khó khăn của HTX

Thuận lợi:

Thành viên trong HTX đoàn kết, được sự quan tâm của các cấp, ngành và địa phương; Luật HTX năm 2012, Luật Giao thông đường bộ năm 2008, các Nghị định của Chính phủ, các Thông tư hướng dẫn của Bộ GTVT cùng các văn bản của sở, ngành địa phương đã tạo điều kiện cho HTX hoạt động.

Khó khăn hạn chế:

Thứ nhất, chính sách hỗ trợ cho đầu tư phương tiện, ứng dụng công nghệ và mở rộng hoạt động kinh doanh dịch vụ vận tải còn chưa thu hút các thành viên HTX.

Thứ hai, thực tế trong thời gian qua, hoạt động vận tải còn tồn tại khá nhiều HTX chỉ quan tâm đến dịch vụ mà chưa quan tâm đến công tác quản lý thành viên, quản lý phương tiện và thực hiện các nghĩa vụ với Nhà nước, dẫn đến hệ lụy tác động chưa tốt đến việc quản lý về điều kiện an toàn giao thông và điều kiện về kinh doanh vận tải.

Thứ ba, hoạt động của một số HTX còn manh mún nên hạn chế trong việc kết nối các HTX cùng ngành nghề, cùng địa bàn với nhau, các thành viên trong HTX không có mối quan hệ để chia sẻ lợi ích, công việc với nhau dẫn đến việc mạnh ai nấy làm, thiếu tính bền vững, cạnh tranh không lành mạnh.

5. Một số giải pháp phát triển đối với HTX vận tải trong thời gian tới

Thứ nhất, tiếp tục tăng cường tuyên truyền, vận động thành viên tham gia tốt công tác an toàn giao thông; triển khai Nghị định số 10/2020/NĐ-CP ngày 17 tháng 01 năm 2020 Chính phủ ban hành quy định về kinh doanh và điều kiện kinh doanh vận tải bằng xe ô tô, nghiên cứu, góp ý cho cơ quan quản lý nhà nước sửa đổi, bổ sung các quy định đối với HTX, sửa đổi Luật giao thông đường bộ trong đó nội dung hoạt động của các HTX vận tải phù hợp với thực tiễn.

Thứ hai, HTX vận tải muốn phát triển bền vững và ổn định phải đổi mới phương tiện, nâng cấp và áp dụng công nghệ thông tin vào kinh doanh, đồng thời phát huy vai trò trong công tác an sinh xã hội, góp phần xây dựng xã hội ngày càng ổn định và phát triển.

Thứ ba, đào tạo, xây dựng đội ngũ cán bộ HTX có chất lượng chuyên môn, theo kịp yêu cầu quản lý, điều hành của thị trường vận tải. Tuyên truyền, khuyến khích HTX giao thông vận tải sử dụng sàn giao dịch vận tải điện tử để nắm bắt, tiếp cận nguồn hàng, nâng cao hiệu quả hoạt động vận tải.

 6. Kiến Nghị, đề xuất

Đề nghị UBND tỉnh bổ sung thêm vốn cho quỹ hỗ trợ phát triển HTX, tạo điều kiện cho các HTX vay vốn phát triển ngành vận tải như thay thế, đổi mới phương tiện, xây dựng gara sửa chữa xe, áp dụng rộng rãi chuyển đổi số trong HTX.

Đề nghị Liên minh HTX tỉnh, các cấp ngành tổ chức các lớp đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý HTX./.